Zadovoljstvo nam je da vam predstavimo rezultate Libekovog najnovijeg istraživanja : Populistička zloupotreba obrazovanja – kvalitativno istraživanje populističkog diskursa u udžbenicima srednjih škola u Srbiji.
Ovo istraživanje podrazumevalo je analizu populističkog diskursa, razmatranjem prikaza osnovnih elemenata fenomena liberalne demokratije i tržišne privrede u udžbenicima srednjih škola u Srbiji. Ispitivali smo na koji način su prikazani odnosi naroda i elite, političke partije, institucije, lideri, kao i konkurencija, odnos države prema privredi, pristup međunarodnoj trgovini i globalizaciji. Za analizu pomenutih diskursa odabrali smo predmete za koje smo pregledom nastavnog plana i programa ustanovili da poseduju nastavne jedinice u kojima se obrađuju pomenuti fenomeni. Analizirani su svi udžbenici koji su odobreni od strane Ministarstva prosvete za korišćenje u školskoj 2017/2018 godini. Ukupno je analiziran sadržaj 15 udžbenika: 7 iz istorije, 4 iz sociologije i 4 iz predmeta ustav i prava građana, koji zajedno imaju 3970 stranica teksta. Jedan od ciljeva ovog istraživanja bio je da utvrdimo na koji način je neutralno iznošenje istorijskih i socioloških činjenica, kao i prikaz pravnih i ekonomskih odnosa propraćeno ličnim vrednosnim stavovima autora pomenutih udžbenika.
Neki od važnijih nalaza do kojih smo došli tokom ovog istraživanja:
– Populistički diskurs liberalne demokratije najprisutniji je u udžbenicima iz istorije za srednje škole. U udžbenicima iz sociologije uočeno je znatno manje prisustvo ovog diskursa, dok je u udžbenicima iz predmeta Ustav i prava građana on zanemrljiv;
– Populistički diskurs liberalne demokratije u udžbenicima iz istorije najizraženiji je u tematskim oblastima koje se bave savremenim procesima globalizacije kao i jugoslovenskim krizama i ratovima;
– Posebno je ustanovljeno prisustvo populističkog diskursa lidera po pitanju relativizacije lične odgovornosti za zločine;
– Tematske oblasti sociologije koje se bave savremenim društvom, društvenom strukturom i globalizacijom najviše poseduju populistički diskurs liberalne demokratije;
– U primerima populističkog diskursa liberalne demokratije u udžbenicima iz sociologije, zajednički imenilac jeste stav o globalizaciji kao procesu koji svesno i manipulativno kontrolišu globalne političke i poslovne elite, kako bi ostvarile svoje lične interese, a na uštrb opštih društvenih interesa;
– U udžbenicima sociologije populistički diskurs tržišne ekonomije provejava u oblastima globalnih ekonomskih nejednakosti i globalizacije. Globalne nejednakosti predstavljene su kao posledica izrabljivanja siromašnih zemalja od strane bogatih;
– U udžbenicima za IV razred elementi populističkog diskursa prisutni su u prikazima carinskog rata, globalizacije i državnog upravljanja privredom između dva svetska rata.
Rezultate istraživanja možete preuzeti OVDE (Populistickazloupotrebaobrazovanja?
Ovo istraživanje nastavak je Libekovih širih aktivnosti na polju dubljeg razmatranja prirode i korena populizma u Srbiji.
Takođe, možete preuzeti publikacije ,,Zloupotreba naroda – Priroda populizma u Srbiji“ (ZloupotrebanarodaPDF1) i ,,Zloupotreba naroda 2 – Globalni izazovi“ (Zloupotrebanaroda2), u kojima se naši domaći i međunarodni partneri bave razmatranjem populizma iz različitih uglova.